Xaricdə hüquq təhsili almağı planlaşdıran tələbələr üçün universitet seçərkən nəzərə alınmalı əsas məsələlərdən biri diplomun Azərbaycanda tanınmasıdır. Hüquq tənzimlənən ixtisaslardan olduğu üçün xaricdə əldə edilmiş kvalifikasiyanın peşə tanınması üçün sənədlərin qiymətləndirilməsi ilə yanaşı, Dövlət İmtahan Mərkəzinin (DİM) təşkil etdiyi peşə tanınması imtahanından uğurla keçmək tələb olunur.
Hüquq diplomunun tanınması prosesi
Proses ilkin olaraq Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyinə (TKTA) müraciətlə başlayır. Ərizəçi tələb olunan sənədləri elektron qaydada təqdim edir və kvalifikasiyanın tanınması üçün müraciət edir.
TKTA tərəfindən xarici kvalifikasiyanın tanınması üçün müəyyən edilmiş meyarlar üzrə qiymətləndirmə aparılır. Hüquq tənzimlənən ixtisas olduğu üçün peşə tanınması məqsədilə ərizəçinin DİM tərəfindən keçirilən müvafiq imtahanda da keçid balını toplaması tələb olunur.
Namizəd DİM imtahanına birbaşa qeydiyyatdan keçmir. İmtahanda iştirak üçün müraciətlər TKTA tərəfindən qəbul edilir və müvafiq namizədlər DİM-in təşkil etdiyi imtahana cəlb olunurlar.
Hüquq üzrə DİM imtahanı necə keçirilir?
Hüquq üzrə peşə tanınması imtahanında namizədlərin ixtisas bilikləri və verbal test tapşırıqları vasitəsilə məntiqi təfəkkürü yoxlanılır.
Hazırkı imtahan formatına əsasən:
- 30 test tapşırığı təqdim olunur;
- imtahan 1 saat davam edir;
- hər doğru cavab 1 baldır;
- hər səhv cavaba görə ümumi nəticədən 0,25 bal çıxılır;
- müvəffəqiyyət üçün minimum 15 bal toplamaq lazımdır.
Peşə tanınması imtahanları il ərzində müxtəlif tarixlərdə təşkil oluna bilər. Məsələn, 2026-cı ildə 17 mart və 16 iyun tarixlərində belə imtahanlar keçirilib. Növbəti imtahan isə 29 sentyabr 2026-cı il tarixinə təyin edilib. Buna görə müraciət edən şəxslər aktual tarixləri DİM və TKTA-nın rəsmi məlumatlarından izləməlidirlər.
Diplom tanındıqdan sonra nə etmək olar?
Hüquq diplomunun tanınması şəxsin seçdiyi bütün hüquq peşələrində avtomatik fəaliyyət göstərə bilməsi demək deyil. Konkret peşədən asılı olaraq əlavə seçim və imtahan mərhələləri mövcud ola bilər.
Məsələn, vəkillik fəaliyyəti üçün Vəkillər Kollegiyasının müəyyən etdiyi qəbul prosedurlarından keçmək tələb olunur. Hakim olmaq istəyən şəxslər hakimliyə namizədlər üçün nəzərdə tutulan seçim prosesində, notariat fəaliyyəti ilə məşğul olmaq istəyənlər isə müvafiq müsabiqə və hazırlıq mərhələlərində iştirak etməlidirlər.
Dövlət qurumlarında hüquqşünas kimi işləmək üçün də konkret vəzifədən asılı olaraq dövlət qulluğuna qəbul və ya qurumun müəyyən etdiyi digər müsabiqə prosedurları tətbiq oluna bilər.
Hüquq təhsili üçün ölkə seçərkən nəyə diqqət etmək lazımdır?
Xaricdə hüquq təhsili üçün ölkə seçərkən yalnız universitetin reytinqinə və ya ölkənin populyarlığına əsaslanmaq düzgün deyil. Universitetin və proqramın statusu, təhsil forması, təhsil müddəti və kvalifikasiyanın Azərbaycanda tanınması üçün tələb olunan şərtlər əvvəlcədən araşdırılmalıdır.
Eyni zamanda xaricdə öyrənilən hüquq sistemi ilə Azərbaycan hüquq sistemi arasında fərqlərin olması nəzərə alınmalıdır. Çünki peşə tanınması imtahanında namizədin hüquq üzrə ixtisas bilikləri yoxlanılır.
Buna görə hüquq təhsili üçün ölkə və universitet seçərkən gələcəkdə diplomun Azərbaycanda tanınması və burada hansı istiqamətdə fəaliyyət göstərmək istədiyinizi təhsilə başlamazdan əvvəl planlaşdırmaq daha məqsədəuyğundur.
Xaricdə hüquq təhsili, universitet seçimi və diplomun tanınması prosesi haqqında daha ətraflı məlumat üçün bizimlə əlaqə saxlaya bilərsiniz.
Addım-addım: diplomun tanınması (rəsmi qurumlar)
| Addım | Qurum |
|---|---|
| Xaricdə alınmış diplomun tanınmasına müraciət | Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyi (TKTA) |
| Hüquq üzrə peşə tanınması imtahanı | Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) |
| İmtahan formatı (sahibin mətnindən) | 30 test · 1 saat · minimum 15 bal |
Cari prosedur və müddətləri hər iki qurumun rəsmi saytında yoxlayın.
Mənbə: TKTA · DİM (oxundu: 2026-09-29)
