Xaricdə təhsil almaq istəyən Azərbaycan məktəblilərinin verməli olduğu imtahanlar hədəflədikləri ölkə, universitet və ixtisasdan asılı olaraq dəyişir. Buna görə də hər kəs üçün keçərli olan vahid imtahan siyahısı yoxdur.
Qısa icmal: hansı hədəfə hansı imtahan
| Hədəf | Nəzərə alınan imtahanlar |
|---|---|
| Dil biliyinin təsdiqi | IELTS, TOEFL |
| Bəzi universitetlərə müraciət | SAT + IELTS/TOEFL |
| 11 illik təhsil fərqi | SAT, IELTS, AP |
| Birləşmiş Krallıq, Foundation-sız birinci kurs | IELTS + SAT + bir neçə AP fənni |
| Türkiyə | SAT və ya TR-YÖS |
| Çin | Dil sertifikatı + riyaziyyat, fizika, kimya üzrə yoxlama |
Xaricdə təhsil üçün hansı dil imtahanları tələb olunur?
Qəbul prosesində əsas meyarlardan biri dil biliyini təsdiq edən sertifikatdır. Bu istiqamətdə ən geniş istifadə olunan imtahanlar IELTS və TOEFL-dır. Universitetdən və proqramdan asılı olaraq tələb olunan dil sertifikatı və minimum nəticə fərqlənə bilər.
SAT xaricdə təhsil üçün lazımdırmı?
Dil sertifikatı ilə yanaşı, bəzi ölkə və universitetlər əlavə qəbul imtahanları tələb edir. Məsələn, müəyyən universitetlərə müraciət zamanı SAT və IELTS/TOEFL nəticələrinin birlikdə təqdim olunması lazım gələ bilər.
Azərbaycanda 11 illik təhsil xaricdə qəbula necə təsir edir?
Digər vacib məqam Azərbaycanla bəzi ölkələrin orta təhsil sistemləri arasındakı fərqdir. Azərbaycanda orta təhsil 11 illik olduğu halda, bir sıra ölkələrdə universitetə qəbul üçün 12 illik təhsilə ekvivalent akademik hazırlıq tələb oluna bilər. Belə hallarda SAT, IELTS və AP (Advanced Placement) imtahanları namizədin akademik hazırlığını təsdiqləmək üçün istifadə oluna bilər.
Məsələn, Birləşmiş Krallıqda bəzi universitetlərə Foundation proqramı keçmədən birbaşa bakalavrın birinci kursuna qəbul olmaq istəyən şagirdlərdən IELTS ilə yanaşı SAT və bir neçə AP fənni üzrə nəticələr tələb oluna bilər. Konkret tələblər universitet və seçilən proqramdan asılı olaraq dəyişir.
Hansı imtahan kombinasiyası daha çox universitet seçimi verir?
Ümumilikdə, xaricdə təhsil planlaşdıran şagirdlər üçün IELTS ən geniş istifadə olunan dil imtahanlarından biridir. IELTS + SAT kombinasiyası daha çox universitetə müraciət etmək imkanı yarada bilər. Bunlara uyğun AP imtahanları da əlavə edildikdə, şagirdin müraciət edə biləcəyi universitet və proqramların sayı daha da arta bilər.
Türkiyə universitetlərinə qəbul üçün hansı imtahan lazımdır?
Bununla yanaşı, bəzi ölkələrin özünəməxsus qəbul sistemi mövcuddur. Məsələn, Türkiyədə beynəlxalq tələbələrin qəbulu zamanı universitetdən asılı olaraq SAT nəticəsi və ya TR-YÖS kimi imtahanlar nəzərə alına bilər.
Çin universitetləri hansı imtahanları tələb edir?
Çində isə bəzi aparıcı universitetlər dil sertifikatı ilə yanaşı əlavə qəbul və ya daxili qiymətləndirmə imtahanları tətbiq edə bilər. Seçilən ixtisasdan asılı olaraq riyaziyyat, fizika və kimya kimi fənlər üzrə biliklərin yoxlanılması mümkündür. Xüsusilə riyaziyyat bir çox texniki və elmi istiqamətlərdə əsas tələblərdən biri ola bilər.
Hansı imtahanları verməli olduğumu necə müəyyən edim?
Nəticə etibarilə, hansı imtahanları verməli olduğunuz seçdiyiniz ölkə, universitet və ixtisasdan asılıdır. Buna görə hazırlığa başlamazdan əvvəl hədəflərinizi müəyyənləşdirərək sizə uyğun imtahanları düzgün seçmək vacibdir.
Daha ətraflı məlumat və sizə uyğun qəbul strategiyasının müəyyənləşdirilməsi üçün aşağıda qeyd olunan nömrə ilə əlaqə saxlaya bilərsiniz.
Rəqəmlərlə: imtahan şkalaları bir baxışda
| İmtahan | Şkala | Mənbə |
|---|---|---|
| SAT | 400–1600 (hər bölmə 200–800) | College Board |
| IELTS | 1–9 band, yarım band addımı | IELTS.org |
| AP | 1–5 bal | College Board |
| Cambridge English | 80–230 (Cambridge English Scale) | Cambridge English |
Hər universitetin tələb etdiyi minimum fərqlidir.
Mənbə: Understanding SAT Scores · IELTS scoring in detail · About AP Scores · Cambridge English Scale factsheet (oxundu: 2026-09-29)
